Bé 9 tháng. Mình đặt đồ chơi lên khay ghế ăn. Bé nhìn mình, đẩy đồ chơi xuống sàn, nhìn mình, chờ. Mình nhặt lên. Bé nhìn mình, đẩy xuống. Lặp lại 15 lần. Mình nhìn lên trần nhà.
Sau đó mình đọc được điều này và tất cả có lý hơn nhiều.
Đây thực sự là gì về mặt phát triển
Bé đang học về tính nhân quả (cause and effect) — một trong những bước nhận thức quan trọng nhất. Bé đang khám phá: ‘Nếu mình làm A, điều B sẽ xảy ra.’ Mỗi lần ném và thấy đồ vật rơi, mỗi lần nhìn mẹ phản ứng — đó là dữ liệu. Não bé đang xây dựng mô hình về thế giới hoạt động như thế nào.
Và quan trọng hơn: khi bé nhìn mình sau mỗi lần ném — đó không phải thách thức. Bé đang kiểm tra xem mình có ở đó không, xem phản ứng của mình. Đây là nền tảng của sự gắn kết.
Bé 8-12 tháng đang học điều gì
Object permanence (hiểu rằng đồ vật vẫn tồn tại khi không nhìn thấy) — lý do bé chơi peek-a-boo không chán. Tính nhân quả. Bắt đầu hiểu ‘không’ (dù không nhất thiết tuân theo). Bắt chước — đây là cách học chính của bé. Nhận biết tên mình được gọi.
Cách đồng hành với giai đoạn này
Mình học cách nhìn hành vi ‘phá phách’ của bé qua lăng kính khoa học: đây là bé đang nghiên cứu. Mình không cần nhặt lên 20 lần (cũng không cần!), nhưng hiểu lý do giúp mình bớt bực bội hơn nhiều. Đôi khi mình ngồi xuống và ném thứ gì đó cùng bé, cười khi nó chạm sàn. Gương mặt bé lúc đó là tất cả.