3:15 sáng. Bé vừa bú xong và đang ngủ. Mình thấy một điểm cứng, đau nhói ở ngực phải, da trên đó hơi đỏ. Tim mình chìm xuống vì biết đây là gì: tắc tia sữa.
Lần đầu tiên mình bị, mình hoảng đến mức định đánh thức chồng để đưa đến phòng cấp cứu. Nhưng giờ là lần thứ ba và mình biết phải làm gì.
Điều cần làm ngay khi phát hiện tắc tia sữa
Bước đầu tiên và quan trọng nhất: tiếp tục cho bú bên ngực đó. Bú thường xuyên hơn bình thường. Bé là ‘máy hút sữa’ tốt nhất bạn có. Đặt bé bú ở tư thế mà cằm bé hướng về phía điểm tắc để kéo hiệu quả hơn.
Xoa nhẹ điểm tắc theo chiều từ tắc ra về phía núm vú, trong khi cho bú. Nhẹ thôi — không cần ấn mạnh đau thêm.
Nhiệt và lạnh
Trước khi cho bú: chườm ấm 5-10 phút để giúp sữa chảy. Sau khi cho bú: chườm lạnh (khăn lạnh hoặc gói đá bọc vải) để giảm viêm và đau. Không chườm lạnh trước khi cho bú — lạnh làm sữa khó chảy hơn.
Khi nào cần gặp bác sĩ
Tắc tia sữa thường khỏi trong 24-48 tiếng nếu xử lý đúng. Nhưng nếu bạn bắt đầu sốt (trên 38.5°C), ớn lạnh, người mệt mỏi như bị cúm, ngực đỏ rõ và nóng — đó là dấu hiệu viêm tuyến vú (mastitis) và cần kháng sinh. Đừng chần chừ.
Phòng ngừa về sau
Những gì mình học được sau 3 lần bị: không mặc áo ngực quá chật (đặc biệt không ngủ với áo có gọng cứng), cho bú hết bên này trước khi đổi sang bên kia, không để một bên ngực quá no trong thời gian dài. Và ngủ đủ giấc — mình nhận ra những lần tắc của mình thường xảy ra sau những ngày đặc biệt mệt và stress.